زباله های صنعتی

برج خنک کن

مواد زائد ناشی از کار های صنعتی می باشند ، حاوی فلزات – مواد پلاستیکی – مواد شیمیایی قصولات صنعتی – مواد اولیه فاسد شده – تولیدات مرجوعی فاسد غیر مفید – مواد واسطه ی تولیدی غیر مفید – زباله های خطرناک …
تعریف آژانس محیط زیست از زباله:
هرگونه زائدات خانگی، صنعتی، تجاری، بهداشتی، لجن تصفیه خانه ها و حوضچه های تثبیت خاکستر بقایای زباله سوزها، زائدات حیوانی، مواد قابل اشتعال و رادیواکتیو …
مواد زائد جامد:
ترکیباتی که از نظر تولید کننده آن قابل مصرف نیست اما ماهیتاٌ امکان استفاده مجدد دارد.
در واقع زباله ترکیبات ناهمگن بی مصرف، بی قیمت، مصرف شده و یا اضافی است.
سه استراتژی کلی مورد تذکر :
• کاهش تخریب منابع
• کاهش تولید منابع
• افزایش مصرف مجدد و افزایش مسئولیت تولیدکنندگان آن
پس بایستی پروگرام ریزی جهت تولید زباله کمتر، بازیافت توجه به استانداردهای دفع باشد.
سیـستم مدیریت مواد زائد جامد می بایست مقرراتی در زمینه ی کنترل تولید، ذخیره، حمل و نقل بازیافت و دفن را داشته باشد که این مقررات با در نظر گرفتن خصوصیات ویژگیها مواد و تاثیرات زیست محیطی آنها عملی است.
مواد زائد سمی و خطرناک:
ü تعریف سازمان حفاظت بازیابی:
ضایعاتی که در تاثیر مدیریت نامطلوب (جمع آوری – حمل نقل – تصفیه دفع) باعث مرگ میر موجودات یا شیوع های جبران ناپذیر و بالقوه خطرناک جهت آدم ، موجودات زنده یا محیط زیست شوند.
ü تعریف WHO :
مواد زائدی که بدلیل ویژگیها فیزیکی، شیمیایی ویا بیولوژیکی، جمع آوری، جابجایی دفع آنها مستلزم تدابیر خاصی است تا از ظهور هرگونه تاثیر سوء بر محیط زیست سلامت آدم پیشگیری نماید .
ü تعریف EPA :
به مواد زائدی که به دلایل زیر دارای قدرت آسیب رسانی به سلامت آدم یا ارگانیسم زنده است .
الف – در طبیعت غیر قابل تجزیه و پایدارند.
ب – برای موجودات زنده کشنده باشند.
ج – دارای حاصیت تجمعی با تاثیرات مخرب باشند.
د – از نظر بیولوژیک قابل ازدیاد باشند.
۱- نگهداری و جمع آوری:
• ذحیره و برداشتن مواد زائد از محل تولید که نیاز به سیستم مراقبت بدون تهدید ماده ی زائد داریم.
• ۸۰ درصد از کل مخارج مدیریت مواد زائد به وهله جمع آوری (روش جمع آوری – تجهیزات – قوت آدم ی بارگیری – بسته بندی برچسب) تعلق دارد.
مکان نگهداری – ظروف نگهداری – بازرسی – وجود وسایل حفاظت فردی – زهکشی مناسب – … می بایست مورد توجه قرار گیرد.
۲- حمل و نقل:
• بارگیری از محل تولید به محل دفع یا بازیافت
• قبل از حمل و نقل ۳ وهله بایستی انجام شود

۱)شناسایی، بسته بندی و برچسب

۲)تکمیل برگه های معین ات مواد زائد (وضعیت فیزیکی – نوع عملیات دفن یا بازیافت – شماره EPA – میزان محموله – نوع جنس مخازن – ضمانت نامه تولیدکننده جهت انجام عملیات حمل سالم نگهداشتن محیط زیست و پیشگیری از آلودگی ها).

۳)تکمیل برگه های مربوط به چگونگی انجام حمل نقل که می بایست توسط تولید کننده وحمل کنندگان پر شود.

(آیا سمی خطرناکند – اطلاعات در مورد مان – آیا حمل و نقل محدودیت دارد – بسته بندی مناسب است – چگونگی شیوه ی حمل نقل معین شده – آیا بسته بندی و برچسب گذاری شده – آیا راه مواجهه در صورت ظهور حادثه تعیین شده …

بازیافت دفن:
ارزش و جمع آوری مواد زائد در مبدا تولید احیاناٌ بازیافت در همان محل بایستی صرف انرژی کمتر گردد.

آژانس حفاظت محیط زیست كم شدن از مبدا را چنین تعریف مرده است:
طراحی تولید و استفاده از محصولات بطوریکه ی این محصولات به انتها عمر خود می رسندکاهش کمیت و سمیت زائدات تولید شده بینجامد (در دراز مدت و در سطح ملی قابل اجراست) و به یکی ازروش های ذیل قابل اجراست:
بازیافت
کمپوست
دفن بهداشتی
سوزاندن
بازیافت:
یکی از راه های کنترل تولید مواد زائد ایجاد تغییر وویرایش طراحی بسته بندی است.
• استفاده از بسته بندی های کم وزن
• بسته بندی بزرگ یا به صرفه اقتصادی
• محصولات متمرکز شده یا تغلیظ شده
• کالاها ترکیبی
• بسته های قابل پر شدن مجدد
• بسته بندی با اثرات بیشتر هندسی
• بازیافت کاغذ
• بازیافت شیشه
• بازیافت فلزات آهنی
• بازیافت فلزات غیر آهنی
• مواد پلاستیکی غیر قابل تجزیه از مهمترین آلوده کننده های محیط زیست هستند .
ویژگی ها ی بسته بندی های پلاستیکی:
• شکل گیری گرما ی
• دوخت گرما ی
• پایداری به مواد شیمیایی و گاز
• پایداری به نفوذ میکروارگانیسم ها
مضرات مواد پلاستیکی:
• Migration
• Very Slow Degrading
برای مبارزه با آلودگی اینها مطالعاتی در حال انجام است.
Edible Packaging
Degrading Packaging
ü روی دو نکته بیشتر توجه شده است:
Photo Degradable
Bio Degradable
مثل گلوتن و برخي پلاستیک ها – سلولز و پلی اورتان و …
کمپوست:
تجزیه مواد آلی ناهمگون توسط میکرو ارگانیسم ها در گرما و رطوبت، در محیط هوازی است و طی آن مواد آلی به ترکیبی بنام کمپوست که برای خاک مفید است تبدیل می شود.
• قدرت حاصلخیزی خاک بیشتر شدن
• کاهش فرسایش آب
• مراقبت بیشتر آب در خاک
• تامین ماکرو المنت ها( ( Fe – Mg – Ca – S – K – P – N
• تامین میکرو المنت ها ( ( Cl – Mo – B – Na – Zn – Mn – Cu

ü راهنمای های مختلف تهیه کمپوست:
۱-روش سريع :
توسط راکتور های بسته افقی عمودی
۲-روش کُند :
ویندور – حوضچه ای – حوضچه ای سطحی
مهمترین علت در کمپوست سازی نسبت است. همچنین میزان رطوبت، دما، مواد افزودنی (مواد ……. – مواد کانی مثل فسفات و Ph ) مقادیر کمی فلزات سنگین برای بازبینی کیفیت کمپوست اثر گذار ند.
سوزاندن
سوزاندن زباله با دستگاه های زباله سوز نوعیراهنمای شیمیایی برای کاهش اندازه زباله و تصفیه با گرما زیاد است برای زباله هایی که فوائد زیر را دارند ……. دارد:
• نسبت به تجزیه بیولوژیکی مقاومند
• فرارند
• در محیط پایدارند
• نقطه اشتعال کمی دارند
• زباله هایی که نمی توان آنها را بصورت ایمن دفن کرد.
اما احتراق بعضی زباله ها موارد مخصوص دارد،
مثل:
• مواد منفجره شدیداٌ فابل اشتعال
• زباله هایی که به دلائلی درِ قوطی های را نمی توان با کرد و یا قطعه قطعه کرد
• ترکیباتی که در سوختن مواد زیاد سمی تولید می کنند
ترکیباتی مثل آرسنیک – جیوه – کآدم یوم – فلوئور – برم – ید – ترکیبات آلی سیلیس دار نمی بایست سوزانده شوند مگر آنکه شرایط بگونه ای باشد که سوزاندن الزااست که اما تجهیزات کنترل آلودگی ضروری است (کآدم یوم موارد شدیدی دارد) در مورد این ها رسوب دادن و یاروش خنثی کردن مناسبتر است.
ü زباله سوزهای صنعتی:
دما بین ˚C1300-850 – دما بایستی تحت کنترل – وقت ماند مهم است – سم زدایی در صورتی است که احتراق ناقص نباشد.
قبل از سوزاندن می بایست ویژگیها فیزیکی (شکل – درصد رطوبت – دانسیته) و ویژگیها شیمیایی (درصد مواد آلی . معدنی و خاکستر و ارزش گرما ی) معین باشد.
زباله در زباله سوز سه وهله خشک شدن، مشتعل شدن سوزانده شدن را طی می نماید .
ü کلا آلودگی هوا در صنایع زباله سوز به علل زیر بوجود می آید:
• ایجاد بو و گرد غبار
• احتراق ناقص و تولید گاهي گازها
• ترکیباتی مثل کلر – فلوئور – گوگرد نیتروژن تولید گازهای سمی و خورنده می نمایند. که به این منظور از جمع کننده های ثقلی – سیکلون – جمع کننده های تر ( اسکرابر) و فیلترهای تصفیه مصرف می شود.
ü قوانین Brink و Crocker برای طراحی دودکش:
• غلظت مواد الوده کننده در سطح زمین با مصرف از دودکش بلند كم شدن می یابد.
• دودکش بایستی حداقل ۲/۵ مساوی از ساختمان های اطراف … بلندتر باشد.
• سرعت گازهای خروجی از دودکش بایستی از ۶۰ فوت در ثانیه بیشتر باشد تا سریع صعود نماید .
Ø دفن بهداشتی
عملیات مهندسی خاصی که بر طبق آن زباله را چنان در خاک مدفون می کنند که هیچ ضرر ی به محیط زیست و موجودات وارد نشود (پوشش کف – تهویه گاز – زهکشی – کم کردن اندازه زباله – …)
Ø شیرابه:
Ø از تجزیه مواد و نفوذ آب در زباله مایعی بد بو قهوه ای رنگ با غلظت خیلی مواد آلی معدنی ایجاد می شود.
ü شیرابه با وزن مولکولی سنگین: اضافه کردن آهک و مواد شیمیایی
شیرابه با وزن مولکولی سبک:روش های بیولوژیکی مثل لجن فعال
– گاز های حاصل از تخمیر مثل Co2 Ch4 ، H2s (هر Kg زباله خشک حدود ۲ Lit گاز)
ü میزان نشت شیرابه با مصرف از قانون دارسی محاسبه می شود:
Q = میزان نشت شیرابه در واحد زمان ) ( Q=KA
K = ضریب هدایت هیدرولیکی) (
A = سطح مقطعی که شیرابه جریان دارد ft2
= گرادیان هیدرولیکی
h = کل ارتفاعی که شیرابه در محل دفن می تواند طی نماید
L = ضخامت لایه پوششی (خاک رس …)
ü نکته:
– جهت بازیابی بیوگاز رطوبت باید بین ۵۰ تا ۶۰ درصد باشد.
– غلظت متان ۵ تا ۱۵ درصد باعث ایجاد انفجار می شود.
ü روش های دفن بهداشتی:
۱-راهنمای سطحی Area Method
زمین جهت گود برداری مناسب نیست. نوارها ۷۵ – ۴۰ سانتیمتر – خاک ۳۰ – ۱۵ سانتیمتر – ارتفاع نهایی ۳۰۰ – ۱۸۰ سانتیمتر – لایه نهایی خاک حداقل ۳۰ سانتیمتر – سد خاکی در اطراف زهکشی – لوله کشی مشبک تهویه گاز
۲-آموزش سراشیبی Ramp Method
میزان کمی خاک جهت پوشش در دسترس است. مثل کوهستان تپه ماهور
متد مثلروش های سطحی است.
۳- نحوه گودالی یا ترانشه ای Trench Method
مناطقی که سطح آب زیر زمینی پایین است مثل اصفهان – عمق ۴ – ۱ متر – عرض ۱۵ – ۴٫۵ متر – طول ۱۲۰ – ۳۰ متر
۴-راهنمای دره ای Raving Method
در مناطق گودالی یا دره های طبیعی
۵- دفن زباله در زمین های مرطوب و باتلاقی
سیـستم زهکشی مناسب با بکارگیری تکنولوژی پیشرفته با فرد د قشری از لایه ی غیر قابل نفوذ مثل صفهات فولادی – قیرگونی – سیمان و … (عایق سازی محل دفع – محبوس کردن آب زیر زمینی)در مورد زباله های شیمیایی آلوده، اول بهروش فیزیکی ترکیب را سفت لجن را تثبیت می کنند.
Ø پسماند های شیمیایی:
حاوی پسماند های جامد یا نیمه جامد است .
ü انواع پسماند:
• پسماند های قابل بازیافت :
حلالهای آلی (تقطیر) – فلزات سنگین – (الکترولیز – افردی د احیا)
• قبل از دفع تصفیه می شوند:

گرما ی (کوره های دوار) – فیزیکی (ته نشینی) – شیمیایی (خنثی سازی)
• بدون تصفیه دفع
v در مورد بعضی از پسماند های سمی مثل پسماندهای آلی سمی مانند آفت کش ها فرآیند سوزاندن معمولا عملی ترین راه نابود کردن آنهاست (اگر دما و تنظیم در زباله سوز باشد)
v برخي پسماند ها را می توان سم زدایی کرد:
مثلا: پسماند سیانور دار را توسط هیپوکلریت سم زدایی می کنند.
افردی داسیون سیانورCNO- + Cl- CN- + ClO-
2CNO- + 3ClO- + H2O 2CO2 + N2 + 3Cl- + 2OH-
احیای کرم Cr2 (SO4)3 + 4OH- 2Cr2O42- + 3SO2 + 2H2O
CrO42- + 3Fe2+ + 8H+ Cr3+ + 3Fe3+ + 4H2O
• جهت پسماندهایی که حاوی فلزات سنگین می باشند
مثل Pb – Cd – Cu – Ni – Cr و Feروش خنثی سازی با یاری افزایش باز و اسید رسوب دادن از طریق ایجاد هیدروکسی د انجام می شود با بیشتر شدن مواد شمیایی و یابقیه ترکیبات سیلیکاتی آنها را تثیت می کنند.
· در مورد آفت کشهای حاوی کلرمی توان بابیشتر شدن هیدروژن کلرزدایی را انجام داد.
Ø طبقه بندی مواد زائد خطرناک:
۱- مواد زائد رادیو اکتیو
۲- شیمیایی
۳- زائد بیولوژیکی
۴- قابل احتراق انفجار
Ø مواد زائد رادیو اکتیو:
مواد و عناصری که از پرتوهای یونیزه ساطع می کنند. اثر تشعشعات بر نسوج سبب آسیب به اعضاء ایجاد اختلال در سلامت ی می گردد. برخي پایداری لازم دارد.
مدت وقتی که این تشعشعات پرتو افشانی می کنند نیمه عمر نامیده می شود (وقتی که لازم است تا طی آن اتم های رادیو اکتیو در اثر استحاله متلاش ی شوند به نیمی از میزان اولیه تقلیل یابند)
منابع تولید کننده : سازمان های تحقیقاتی – بمب های هسته ای – نیروگاهها و …

ü ویژگیها زباله های هسته ای در زمان دفع:
• جامد بودن
• هدایت گرمایی مناسب
• حداقل حلالیت در آب و کنترل نشت
• مقاوم در مساوی تشعشعات درونی
• محکم در مقابل ضربه و فشار
• حداقل اندازه ممکن
ü جمع نگهداری :
• باید از زباله های معمولی جدا باشند
• ظروف مراقبت سوخت وسایل حمل و نقل قابل تمیز شدن باشد.
• کیسه داخل ظروف مراقبت پلاستیک ضخیم محکم
• معین ات زباله بر روی کارت ویژه کیسه مثبت باشد
• مراقبت در مکانی ایمن از آتش سوزی
• علامت ویژه تشعشع به درب ورودی انبار نصب شود
• لاشه حیوانات آلوده به مواد پرتوزا تا موقع دفع نهایی در سردخانه های ویژه
مراقبت شود
ü دفع زباله های اتمی مبوسیله ضعیف:
بسته به نوع – میزان – نیمه عمر دسته بندی می شوند.
با قیر سیمان مخلوط پس در بشکه های فلزی یا بتونی قال بندی می شود.
ü دفع زباله های رادیو اکتیو قوی:
الف: ذخیره موقت:

قرار گرفتن در محل های نگهداری بشر ساخته یا طبیعی جهت مدتی که اما علت آن این است که اگر مسئاله ساز شوند قابل حمل باشند همچنین امکان ارزیابی جهت ایجاد شرایط خوبتر هم وجود دارد ار طرفی عناصری که نیمه عمر کوتاه دارند تجزیه شده و گرما نخازن کمتر شده خطرات حمل نقل كم شدن می یابد.
این مراکز باید دیوارهة بتونی ضخیم داشته باشند. جهت ذخیره کردن ظروف استیل به قطر ۳۰ سانتیمتر و ارتفاع ۳ متر استفاده می شوند.
در عملیات دفن دور مخزن تا حدود ۱۰ فوت با خاک پوشش داده شده تا با گردش هوا گرما خارج شود.
مهمترین مناطق نمک زارها با بسترهای ضخیم – صخره های زیاد سخت (سنگ خارا) – منابع سنگ های آهکی دولومیتی – رسی سنگ های سخت آتشفشانی است .
باید از نفوذ آب های زیر زمینی در امان باشند و گزارشی در مورد زلزله … وجود نداشته باشد.
عملیات اکتشاف نفت و گاز و … صورت نگرفته باشد.
ب- ذخیره دائم:
نیاز به خدمات اضافی در سیستم های ذخیره مزمان را ندارد از نظر اقتصادی مقرون به صرفه است اما از معایب آن عدم دساسترس ی به مواد در صورت لزومروش اجرای بهتر عدم بازیافت در آینده با توجه به پیشرفت علم
روش اول: چاه به عمق ۳۰۰۰ متر پس تا ارتفاع اول را از خاک پر کرده (روی مخازن) و بقیه را با مواد حفاظتی (بتون …) می پوشانند. (در صورت نیاز از نقطه عمیق چاه کانال آب افقی به اطراف در جهت های مناسب هم حفر می کنند.)
روش دوم: چاه هایی به عمق ۶۰۰۰ متر احداث می کنند ۲۰۰۰ متر جهت دفن زباله های هسته ای و بقیه ارتفاع را با مواد حفاظتی مخصوص پوشش می دهند.
Ø آخرین تکنولوژی حاضر:

روش شیشه ای کردن:
ترکیب رادیو اکتیو را با بوروسیلیکات مذاب مخلوط ممزوج کرده در کپسول های فلزی قالب گیری می کنند. بوروسیلیکات در مساوی رادیو اکتیو مقاوم است ولی در مساوی دما پایداری کمتری دارد و هادی است (نسبت به سرامیک).
این ها را به شکل گلوله ای شیشه ای به قطر ۱ سانتیمتر در می آورند پس در سیلندر های سربی می گذارند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *